线性方程组

鸡兔同笼问题,鸡、兔共8只,腿共20只

{x+y=82x+4y=20{x+y=82y=4{x+y=8y=2{x=6y=2\begin{cases} x+y=8\\ 2x+4y=20 \end{cases} \begin{cases} x+y=8\\ 2y=4 \end{cases} \begin{cases} x+y=8\\ y=2 \end{cases} \begin{cases} x=6\\ y=2 \end{cases}

消元法(跟初等行变换是一样的)
  • 交换两方程
  • 用非0数乘以某方程
  • 某方程的k倍加到另一方程

[1182420][118024][118012][106012]\begin{bmatrix} 1&1&8\\ 2&4&20 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1&1&8\\ 0&2&4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1&1&8\\ 0&1&2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1&0&6\\ 0&1&2 \end{bmatrix}

有解判定

{x1+x2+x3=1x1−x2−x3=−32x1+9x2+10x3=11\begin{cases} x_1+x_2+x_3=1\\ x_1-x_2-x_3=-3\\ 2x_1+9x_2+10x_3=11 \end{cases}

系数矩阵A

[1111−1−12910]\begin{bmatrix} 1&1&1\\ 1&-1&-1\\ 2&9&10 \end{bmatrix}

增广系数矩阵A‾\overline A

[11111−1−1−3291011]\begin{bmatrix} 1&1&1&1\\ 1&-1&-1&-3\\ 2&9&10&11 \end{bmatrix}

用向量的形式表示

x1[112]+x2[1−19]+x3[1−110]=[1−311]x1α1+x2α2+x3α3=βx_1\begin{bmatrix} 1\\ 1\\ 2 \end{bmatrix} + x_2\begin{bmatrix} 1\\ -1\\ 9 \end{bmatrix} + x_3\begin{bmatrix} 1\\ -1\\ 10 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1\\ -3\\ 11 \end{bmatrix} \quad x_1\alpha_1 + x_2\alpha_2 + x_3\alpha_3 = \beta

唯一解、无穷多解、无解

唯一解,r(A)=r(A‾)r(\overline A)=3=未知量的个数

[100101020013]{x1=1x2=2x3=3\begin{bmatrix} 1&0&0&1\\ 0&1&0&2\\ 0&0&1&3 \end{bmatrix} \begin{cases} x_1=1\\ x_2=2\\ x_3=3 \end{cases}

无穷多解,r(A)=r(A‾)r(\overline A)=2 < 3(小于未知量的个数)

其中,x1,x2x_1,x_2叫作一般解,x3x_3叫作自由未知量,该方程组叫作同解方程组

[101501190000]{x1=5−x3x2=9−x3\begin{bmatrix} 1&0&1&5\\ 0&1&1&9\\ 0&0&0&0 \end{bmatrix} \begin{cases} x_1=5-x_3\\ x_2=9-x_3 \end{cases}

无解,r(A)=2 != r(A‾)=3r(\overline A)=3

[101301040001]{x1=3−x3x2=40=1\begin{bmatrix} 1&0&1&3\\ 0&1&0&4\\ 0&0&0&1 \end{bmatrix} \begin{cases} x_1=3-x_3\\ x_2=4\\ 0=1\end{cases}

齐次线性方程组

齐次线性方程组一定有解,至少有0解

如果齐次方程组,r(A)=r(A‾)r(\overline A)=n(未知量的个数),那么该齐次方程组只有唯一的0解<=>r(A)=n
如果齐次方程有非0解 <=> r(A) < n

齐次方程组,如果能找到一个非0解,那么就能找到无穷多个非0解

如果齐次方程组,方程个数<未知量的个数,那么齐次方程一定有非0解(r(A)<=min(m,n)=m<n)(n+1个n维向量一定线性相关)

方程个数=未知量的个数,有非0解 <=> |A|=0

方程个数=未知量的个数,只有0解 <=> |A| != 0

齐次线性方程组解题的时候不要用A‾\overline A了,直接用A就行了,因为右边全是0

齐次线性方程组解的结构

齐次线性方程组,Ax=0

性质1:η1\eta_1和η2\eta_2是Ax=0的解,那么η1+η2\eta_1 + \eta_2也是解

A(η1+η2\eta_1 + \eta_2) = Aη1+Aη2A\eta_1 + A\eta_2 = 0 + 0 = 0

性质2:η\eta是Ax=0的解,那么cηc\eta也是解

A(cη)=cAη=c⋅0=0A(c\eta) = cA\eta = c \cdot 0 = 0

基础解系,η1,η2,...,ηs\eta_1,\eta_2,...,\eta_s(就是极大线性无关组)
  • η1,η2,...,ηs\eta_1,\eta_2,...,\eta_s线性无关
  • 任意解可由η1,η2,...,ηs\eta_1,\eta_2,...,\eta_s线性表示

[10−94−34140134−745400000]{x1=94x3+34x4−14x5x2=−34x3+74x4−54x5\begin{bmatrix} 1&0&{-\frac{9}{4}}&{-\frac{3}{4}}&{\frac{1}{4}}\\ 0&1&{\frac{3}{4}}&{-\frac{7}{4}}&{\frac{5}{4}}\\ 0&0&0&0&0 \end{bmatrix} \begin{cases} x_1=\frac{9}{4}x_3 + \frac{3}{4}x_4 - \frac{1}{4}x_5\\ x_2=-\frac{3}{4}x_3 + \frac{7}{4}x_4 - \frac{5}{4}x_5 \end{cases}

x3,x4,x5x_3,x_4,x_5是自由未知量,令[x3x4x5]\begin{bmatrix} x_3\\ x_4\\ x_5 \end{bmatrix}取[100],[010],[001]\begin{bmatrix} 1\\ 0\\ 0 \end{bmatrix} , \begin{bmatrix} 0\\ 1\\ 0 \end{bmatrix} , \begin{bmatrix} 0\\ 0\\ 1 \end{bmatrix} 得 η1=[94−34100],η2=[3474010],η3=[−14−54001] \eta_1 = \begin{bmatrix} {\frac{9}{4}}\\ {-\frac{3}{4}}\\ 1\\ 0\\ 0 \end{bmatrix} , \eta_2 = \begin{bmatrix} {\frac{3}{4}}\\ {\frac{7}{4}}\\ 0\\ 1\\ 0 \end{bmatrix} , \eta_3 = \begin{bmatrix} {-\frac{1}{4}}\\ {-\frac{5}{4}}\\ 0\\ 0\\ 1 \end{bmatrix}

η1,η2,η3\eta_1,\eta_2,\eta_3是基础解系

因为,η1,η2,η3\eta_1,\eta_2,\eta_3线性无关

任意解都可由η1,η2,η3\eta_1,\eta_2,\eta_3线性表示

[x1x2x3x4x5]=[94x3+34x4−14x5−34x3+74x4−54x5x3+0x4+0x50x3+x4+0x50x3+0x4+x5]=[94x3−34x3x30x30x3]+[34x474x40x4x40x4]+[−14x5−54x50x50x5x5]=x3η1+x4η2+x5η3\begin{bmatrix} x_1\\ x_2\\ x_3\\ x_4\\ x_5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} {\frac{9}{4}x_3 + \frac{3}{4}x_4 - \frac{1}{4}x_5}\\ {-\frac{3}{4}x_3 + \frac{7}{4}x_4 - \frac{5}{4}x_5}\\ {x_3 + 0x_4 + 0x_5}\\ {0x_3 + x_4 + 0x_5}\\ {0x_3 + 0x_4 + x_5} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} {\frac{9}{4}x_3}\\ {-\frac{3}{4}x_3}\\ x_3\\ 0x_3\\ 0x_3 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} {\frac{3}{4}x_4}\\ {\frac{7}{4}x_4}\\ 0x_4\\ x_4\\ 0x_4 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} {-\frac{1}{4}x_5}\\ {-\frac{5}{4}x_5}\\ 0x_5\\ 0x_5\\ x_5 \end{bmatrix} = x_3\eta_1 + x_4\eta_2 + x_5\eta_3

基础解系解的个数是,n-r(A)

推论:有Am×nA_{m \times n}、Bn×sB_{n \times s}且AB=0,则r(A)+r(B)<=n

证:把B转换成向量,B=(β1,β2,...,βs)B=(\beta_1,\beta_2,...,\beta_s),AB=A(β1,β2,...,βs)=Aβ1,Aβ2,...,Aβs=(0,0,...,0)AB=A(\beta_1,\beta_2,...,\beta_s)=A\beta_1,A\beta_2,...,A\beta_s=(0,0,...,0)

Aβi=0 A\beta_i = 0,i=1,2,...,s,βi\beta_i是A(x)=0的解

如果r(A)=n,有唯一0解,则βi=0\beta_i=0,则B是0矩阵,则r(A)+r(B)<=n中的r(B)可以拿掉,r(A)<=n,满足r(A)=n,成立

如果r(A)<n,有无穷多解,基础解系中有n-r(A)个解,所以r(B)=r(β1,β2,...,βs)<=n−r(A)r(B)=r(\beta_1,\beta_2,...,\beta_s)<=n-r(A)

所以,r(A)+r(B)<=n成立

非齐次线性方程组

非齐次 Ax=b -> Ax=0(齐次方程是非齐次方程的导出组)

如果α1,α2\alpha_1,\alpha_2是Ax=b的解,那么α1−α2\alpha_1-\alpha_2是Ax=0的解

A(α1−α2)=Aα1−Aα2=b−b=0A(\alpha_1-\alpha_2) = A\alpha_1 - A\alpha_2 = b - b = 0

α0\alpha_0是Ax=b的解,η\eta是Ax=0的解,那么α0+η\alpha_0 + \eta是Ax=b的解

A(α0+η)=Aα0+Aη=b+0=b A(\alpha_0 + \eta) = A\alpha_0 + A\eta = b + 0 = b

非齐次方程组解的结构

如果α0\alpha_0是Ax=b的一个解(特解),η\eta是Ax=0的一个通解

η=c1η1+c2η2+...+cn−rηn−rη1,η2,...,ηn−r \eta = c_1\eta_1 + c_2\eta_2 + ... + c_{n-r}\eta_{n-r} \quad\quad \eta_1,\eta_2,...,\eta_{n-r}是Ax=0的基础解系

所以,α0+c1η1+c2η2+...+cn−rηn−r\alpha_0 + c_1\eta_1 + c_2\eta_2 + ... + c_{n-r}\eta_{n-r}是Ax=b的通解(全部解)

即:Ax=b的通解等于Ax=b的一个特解加Ax=0的基础解系的线性组合

计算题

A‾=[15−1−1−11−213338−1111−9377]−>[103713713701−27−47−470000000000]\overline A = \begin{bmatrix} 1&5&{-1}&{-1}&{-1}\\ 1&{-2}&1&3&3\\ 3&8&{-1}&1&1\\ 1&{-9}&3&7&7 \end{bmatrix} -> \begin{bmatrix} 1&0&{\frac{3}{7}}&{\frac{13}{7}}&{\frac{13}{7}}\\ 0&1&{-\frac{2}{7}}&{-\frac{4}{7}}&{-\frac{4}{7}}\\ 0&0&0&0&0\\ 0&0&0&0&0 \end{bmatrix}

{x1=137−37x3−137x4x2=−47+27x3+47x4 \begin{cases} x_1 = \frac{13}{7}-\frac{3}{7}x_3-\frac{13}{7}x_4\\ x_2 = -\frac{4}{7}+\frac{2}{7}x_3+\frac{4}{7}x_4 \end{cases}

x3,x4x_3,x_4是自由未知量

取(x3,x4)T=(0,0)T(x_3,x_4)^T = (0,0)^T 代入

则α0=(137,−47,0,0)T \alpha_0 = (\frac{13}{7},-\frac{4}{7},0,0)^T是Ax=b的一个特解

A的行简化阶梯形就是A‾\overline A的行简化阶梯形去掉最右边的那一列(虚线右边的那一列)

A=[103713701−27−4700000000]A = \begin{bmatrix} 1&0&{\frac{3}{7}}&{\frac{13}{7}}\\ 0&1&{-\frac{2}{7}}&{-\frac{4}{7}}\\ 0&0&0&0\\ 0&0&0&0 \end{bmatrix}

上面A化成行简化阶梯形的步骤可以不写

直接简写为:导出组的同解方程组为:

{x1=−37x3−137x4x2=27x3+47x4 \begin{cases} x_1 = -\frac{3}{7}x_3-\frac{13}{7}x_4\\ x_2 = \frac{2}{7}x_3+\frac{4}{7}x_4 \end{cases}

x3,x4x_3,x_4是自由未知量,令(x3,x4)T(x_3,x_4)^T 分别为 (7,0)T,(0,7)T (7,0)^T,(0,7)^T 代入

η1=[−3270]η2=[−13407] \eta_1 = \begin{bmatrix} -3\\ 2\\ 7\\ 0 \end{bmatrix} \eta_2 = \begin{bmatrix} -13\\ 4\\ 0\\ 7 \end{bmatrix}

α0+c1η1+c2η2\alpha_0 + c_1\eta_1 + c_2\eta_2,计算出结果即可

总结非齐次方程组通解
  • 写出A‾\overline A,只做初等行变换,化为行简化阶梯形
  • 非零行的首非零元的1,留在左边,其余挪到右边
  • 写出非齐次方程组的同解方程组,指出谁是自由未知量(不在左边的都是自由未知量)
  • 令自由未知量均取0,得Ax=b的一个特解
  • 写出导出组的同解方程组(令非齐次方程组的同解方程组的常数项均为0,得Ax=0的同解方程组)
  • 令自由未知量取(1,0,0...),(0,1,0...)...,得Ax=0的基础解系
  • 特解 + Ax=0的基础解系的线性组合

results matching ""

    No results matching ""