矩阵的特征值与特征向量

只有方阵才能求特征值和特征向量

A阶方阵、数λ \lambda ,若存在非0列向量α,使得Aα = λα \lambda \alpha

那么λ \lambda 就叫一个特征值,α是对应于λ \lambda 的特征向量(特征值可以为0,特征向量不能为0)

λα\lambda \alpha - Aα = 0,(λE−A)α=0(\lambda E - A) \alpha = 0,(λE−A)x=0(\lambda E - A)x = 0有非0解 <=> ∣λE−A∣=0|\lambda E -A| = 0(系数行列式等于0)
  • λE−A\lambda E - A叫:特征矩阵
  • ∣λE−A∣|\lambda E - A|叫:特征多项式
  • ∣λE−A∣=0|\lambda E - A| = 0叫:特征方程
  • λ\lambda是特征方程的根,所以特征值也可以叫作:特征根
推论1:如果λ\lambda是A的特征值,α是对应的特征向量,只要c != 0,那么cα也是λ\lambda的特征向量,A(cα)=λ\lambda(cα),但是反过来,一个特征向量α只能对应一个特征值

证:若α(α != 0),既是λ1\lambda_1也是λ2\lambda_2(λ1!=λ2\lambda_1 != \lambda_2)的特征向量

因为,Aα=λ1αAα=λ2α A\alpha = \lambda_1 \alpha \quad A\alpha = \lambda_2 \alpha

所以,λ1α=λ2α(λ1−λ2)α=0 \lambda_1 \alpha = \lambda_2 \alpha \quad (\lambda_1-\lambda_2)\alpha = 0

所以,λ1 \lambda_1 必定等于 λ2 \lambda_2

推论2:若α1,α2\alpha_1,\alpha_2是λ\lambda的特征向量,那么c1α1+c2α2c_1\alpha_1 + c_2\alpha_2也是λ\lambda的特征向量

证:A(c1α1+c2α2)=c1Aα1+c2Aα2 A(c_1\alpha_1 + c_2\alpha_2) = c_1 A \alpha_1 + c_2 A \alpha_2

因为,Aα1=λα1Aα2=λα2 A \alpha_1 = \lambda \alpha_1 \quad A \alpha_2 = \lambda \alpha_2

所以,c1λα1+c2λα2=λ(c1α1+c2α2) c_1 \lambda \alpha_1 + c_2 \lambda \alpha_2 = \lambda(c_1 \alpha_1 + c_2 \alpha_2)

所以,A(c1α1+c2α2)=λ(c1α1+c2α2) A(c_1\alpha_1 + c_2\alpha_2) = \lambda(c_1 \alpha_1 + c_2 \alpha_2)

计算题(一)

A=(−110−430102)A = \begin{pmatrix} -1&1&0\\ -4&3&0\\ 1&0&2 \end{pmatrix}

λE−A=(λ000λ000λ)−(−110−430102)=(λ+1−104λ−30−10λ−2) \lambda E - A = \begin{pmatrix} {\lambda}&0&0\\ 0&{\lambda}&0\\ 0&0&{\lambda} \end{pmatrix} - \begin{pmatrix} -1&1&0\\ -4&3&0\\ 1&0&2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} {\lambda + 1}&-1&0\\ 4&{\lambda - 3}&0\\ -1&0&{\lambda - 2} \end{pmatrix}

∣λE−A∣=∣λ+1−104λ−30−10λ−2∣| \lambda E - A | = \begin{vmatrix} {\lambda + 1}&-1&0\\ 4&{\lambda - 3}&0\\ -1&0&{\lambda - 2} \end{vmatrix}

像这样的行列式,尽量不要完全展开,因为展开后得到的是一个三次方程

常见的做法一,把某行或某列尽可能化为0,然后按行(列)展开

(λ−2)(−1)3+3∣λ+1−14λ−3∣=(λ−2)(λ−1)(λ−1) (\lambda - 2) (-1)^{3+3} \begin{vmatrix} {\lambda + 1}&-1\\ 4&{\lambda - 3} \end{vmatrix} = (\lambda - 2)(\lambda - 1)(\lambda - 1)

得,λ1=λ2=1λ3=2\lambda_1 = \lambda_2 = 1 \quad \lambda_3 = 2

当,λ1=λ2=1\lambda_1 = \lambda_2 = 1 时,λE−A=(2−104−20−10−1) \lambda E - A = \begin{pmatrix} 2&-1&0\\ 4&-2&0\\ -1&0&-1 \end{pmatrix}

解齐次线性方程组(注意:α != 0)...

当,λ3=2\lambda_3 = 2 时,λE−A=(3−104−10−100) \lambda E - A = \begin{pmatrix} 3&-1&0\\ 4&-1&0\\ -1&0&0 \end{pmatrix}

解齐次线性方程组(注意:α != 0)...

常见的做法二,某行或某列提公因子(含λ\lambda)

计算题(二)

A=(1−22−2−2424−2) A = \begin{pmatrix} 1&-2&2\\ -2&-2&4\\ 2&4&-2 \end{pmatrix}

∣λ−A∣=∣λ−12−22λ+2−4−2−4λ+2∣=∣λ−12−22λ+2−40λ−2λ−2∣=(λ−2)∣λ−12−22λ+2−4011∣ | \lambda - A | = \begin{vmatrix} {\lambda-1}&2&-2\\ 2&{\lambda+2}&-4\\ -2&-4&{\lambda+2} \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} {\lambda-1}&2&-2\\ 2&{\lambda+2}&-4\\ 0&{\lambda-2}&{\lambda-2} \end{vmatrix} = (\lambda-2) \begin{vmatrix} {\lambda-1}&2&-2\\ 2&{\lambda+2}&-4\\ 0&1&1 \end{vmatrix}

经过计算后,得:(λ−2)(λ−2)(λ+7) (\lambda-2)(\lambda-2)(\lambda+7)

所以,λ1=−7λ2=λ3=2 \lambda_1 = -7 \quad \lambda_2=\lambda_3=2

当,λ1=−7λ−A=[−82−22−5−4−2−4−5]\lambda_1 = -7 \quad \lambda - A = \begin{bmatrix} -8&2&-2\\ 2&-5&-4\\ -2&-4&-5 \end{bmatrix}

解齐次线性方程组(注意:α != 0)...

当,λ2=λ3=2λ−A=[12−224−4−2−44]\lambda_2 = \lambda_3 = 2 \quad \lambda - A = \begin{bmatrix} 1&2&-2\\ 2&4&-4\\ -2&-4&4 \end{bmatrix}

解齐次线性方程组(注意:α != 0)...

特征值和特征向量的基本性质

性质1:A和ATA^T有相同的特征值(注:但它们的特征向量不一定相同)

证:∣λE−AT∣=∣λET−AT∣=∣(λE−A)T∣=∣λE−A∣ |\lambda E - A^T| = |\lambda E^T - A^T| = |(\lambda E - A)^T| = |\lambda E - A|

性质2:

  1. ∑∣aij∣<1 \sum | a_{ij}| < 1 ,i=1,2,...,n,A的每行元素绝对值之和小于1
  2. ∑∣aij∣<1 \sum | a_{ij}| < 1 ,j=1,2,...,n,A的每列元素绝对值之和小于1

则:∣λk∣<1 |\lambda_k| < 1 (这里加模的原因是特征值有可能是复数)

性质3:矩阵A的n个特征值是λ1,λ2,...,λn\lambda_1,\lambda_2,...,\lambda_n,那么①∑i=1nλi=∑i=1naii\displaystyle\sum_{i=1}^n \lambda_i = \displaystyle\sum_{i=1}^n a_{ii},②λ1λ2...λn=∣A∣\lambda_1 \lambda_2 ...\lambda_n = |A|

证:∣λE−A∣=[λ−a11−a12⋯−a1n−a21λ−a22⋯−a2n⋮⋮⋱⋮−an1−an2⋯λ−ann] | \lambda E - A| = \begin{bmatrix} {\lambda - a_{11}}&{-a_{12}}&{\cdots}&{-a_{1n}}\\ {-a_{21}}&{\lambda -a_{22}}&{\cdots}&{-a_{2n}}\\ {\vdots}&{\vdots}&{\ddots}&{\vdots}\\ {-a_{n1}}&{-a_{n2}}&{\cdots}&{\lambda - a_{nn}} \end{bmatrix}

λ \lambda 最高为n次,展开的话,其中一项为:(λ−a11)(λ−a22)...(λ−ann)(\lambda - a_{11})(\lambda - a_{22})...(\lambda - a_{nn})

一、=λn−(a11+a22+...+ann)λn−1+...+(−1)n∣A∣ = \lambda^n - (a_{11}+a_{22}+...+a_{nn})\lambda^{n-1} + ... + (-1)^n|A|

λn−1\lambda^{n-1}只有在主对角线展开的那项上能取到,以a11a_{11}不取,取a12a_{12}为例,那么a22a_{22}就不能取,只能取a21a_{21},那么不取对角线的话最高只能取到λn−2\lambda^{n-2}

常数项(−1)n∣A∣(-1)^n|A|,由λ=0\lambda = 0代入得出,∣λE−A∣=∣−A∣=(−1)n∣A∣ | \lambda E - A| = |-A| = (-1)^n|A|

因为特征值是λ1,λ2,...,λn\lambda_1,\lambda_2,...,\lambda_n,所以可以写成:∣λ−A∣=(λ−λ1)(λ−λ2)...(λ−λn) |\lambda - A| = (\lambda - \lambda_1)(\lambda - \lambda_2)...(\lambda - \lambda_n)

二、=λn−(λ1+λ2+...+λn)λn−1+...+(−1)n(λ1λ2...λn) = \lambda^n - (\lambda_1+\lambda_2+...+\lambda_n)\lambda^{n-1}+...+(-1)^n(\lambda_1 \lambda_2 ... \lambda_n)

一、二每项是一一对应的,所以

  • λ1+λ2+...+λn=a11+a22+...+ann \lambda_1 + \lambda_2 + ... + \lambda_n = a_{11} + a_{22} + ... + a_{nn}
  • λ1λ2...λn=∣A∣ \lambda_1 \lambda_2 ... \lambda_n = |A|

∑i=1naii\displaystyle\sum_{i=1}^n a_{ii} 叫作矩阵的迹,tr(A)

总结:特征值相加等于A的迹,特征值相乘等于A的行列式

因为,λ1λ2...λn=∣A∣ \lambda_1 \lambda_2 ... \lambda_n = |A|,所以任意一个λ=0\lambda=0,则∣A∣=0 |A| = 0 ,则A不可逆(A可逆的充要条件|A| != 0)

性质4:n阶方阵A互不相同的特征值λ1,λ2,...,λm\lambda_1,\lambda_2,...,\lambda_m对应的特征向量α1,α2,...,αm\alpha_1,\alpha_2,...,\alpha_m线性无关

证明:m=1,因为α1!=0\alpha_1 != 0,所以线性无关成立(单个的非0向量线性无关)

假设对s-1成立,即:α1,α2,...,αs−1\alpha_1,\alpha_2,...,\alpha_{s-1}成立

假设对s成立,设k1α1+k2α2+...+ksαs=0k_1 \alpha_1 + k_2 \alpha_2 + ... + k_s \alpha_s = 0

同时左乘A,k1Aα1+k2Aα2+...+ksAαs=0k_1 A \alpha_1 + k_2 A \alpha_2 + ... + k_s A \alpha_s = 0

所以,k1λα1+k2λα2+...+ksλαs=0k_1 \lambda \alpha_1 + k_2 \lambda \alpha_2 + ... + k_s \lambda \alpha_s = 0

同时左乘λs\lambda_s,k1λsα1+k2λsα2+...+ksλsαs=0k_1 \lambda_s \alpha_1 + k_2 \lambda_s \alpha_2 + ... + k_s \lambda_s \alpha_s = 0

两式相减,k1(λ1−λs)α1+k2(λ2−λs)α2+...+ks−1(λs−1−λs)αs−1=0 k_1(\lambda_1 - \lambda_s) \alpha_1 + k_2(\lambda_2 - \lambda_s) \alpha_2 + ... + k_{s-1}(\lambda_{s-1} - \lambda_s) \alpha_{s-1} = 0

相减后正好把s项消除了,可以用上面假设s-1成立的条件了,所以k1(λ1−λs),k2(λ2−λs),...,ks−1(λs−1−λs)=0k_1(\lambda_1 - \lambda_s),k_2(\lambda_2 - \lambda_s),...,k_{s-1}(\lambda_{s-1} - \lambda_s) = 0

因为特征值互不相同,所以λ1−λs,λ2−λs,...,λs−1−λs!=0\lambda_1 - \lambda_s,\lambda_2 - \lambda_s,...,\lambda_{s-1} - \lambda_s != 0,只能是k1,k2,...,ks−1=0k_1,k2,...,k_{s-1} = 0

代入对s成立的公式,ksαs=0k_s \alpha_s = 0,因为αs!=0\alpha_s != 0,所以ks=0k_s=0

性质5:n阶方阵A互不相同的特征值λ1,λ2,...,λm\lambda_1,\lambda_2,...,\lambda_m,各自对应的特征向量线性无关,则所有的放在一起也是线性无关的

各自线性无关是什么意思?比如:λ1\lambda_1对应的α1,α2\alpha_1,\alpha_2线性无关,λ2\lambda_2对应的α3\alpha_3线性无关,λ3\lambda_3对应的α4,α5,α6\alpha_4,\alpha_5,\alpha_6线性无关

性质4和性质5的区别,性质4每个特征值对应的特征向量就一个,性质5每个特征值对应的特征向量不止一个

性质6:λ\lambda是A特征多项式的k重特征值,那么A对于λ\lambda的线性无关的特征向量最多是k个,特别地:如果λ\lambda是A的单根,那么λ\lambda对应的特征无关的特征向量仅有一个

总结:k重特征根对应的线性无关的特征向量的个数<=k,n阶矩阵A,所有线性无关的特征向量的个数<=n个

举例:假设A是6阶方阵,λ=1\lambda=1(3重特征根,线性无关的特征向量个数<=3个)、λ=0\lambda=0(2重,<=2个)、λ=5\lambda=5(单,一个)

性质7:kλ\lambda是kA的特征值

举例:3λ3\lambda是3A的特征值,因为Aα=λαA \alpha = \lambda \alpha(一个方阵乘以α等于一个数乘以α),(3A)α=(3λ)α(3A) \alpha = (3\lambda) \alpha,把(3A)(3A)看成一个方阵、把(3λ)(3\lambda)看成一个数即可

性质8:λk\lambda^k是AkA^k的特征值

举例:Aα=λαA \alpha = \lambda \alpha,同时左乘A,A2α=λAαA^2 \alpha = \lambda A \alpha,把右边的AαA \alpha再套一次,A2α=λ2αA^2 \alpha = \lambda^2 \alpha

性质9:λ\lambda是A的特征值,f(x)是A的表达式,那么f(λ)f(\lambda)就是它的特征值

举例:2是A的特征值,问:谁是A5+6A2+A+3EA^5+6A^2+A+3E的特征值,252^5是A5A^5的特征值(A5α=25αA^5 \alpha = 2^5 \alpha)

同理:222^2是A2A^2的特征值(6A2α=6×22α6A^2 \alpha = 6 \times 2^2 \alpha)

{A5α=25α6A2α=6×22αAα=2α3Eα=3α\begin{cases} A^5 \alpha = 2^5 \alpha\\ 6A^2 \alpha = 6 \times 2^2 \alpha\\ A \alpha = 2 \alpha\\ 3E \alpha = 3 \alpha \end{cases}

(A5+6A2+A+3E)α=(25+6×22+2+3)α (A^5 + 6A^2 + A + 3E) \alpha = (2^5 + 6 \times 2^2 + 2 + 3) \alpha

所以,A5+6A2+A+3EA^5+6A^2+A+3E的特征值是25+6×22+2+3=612^5 + 6 \times 2^2 + 2 + 3 = 61

性质10:如果λ\lambda是A的特征值,那么1λ\frac{1}{\lambda}是A−1A^{-1}的特征值1λ∣A∣\frac{1}{\lambda}|A|是A∗ A^* 的特征值

Aα=λαA \alpha = \lambda \alpha,同时左乘A−1A^{-1}得α=λA−1α \alpha = \lambda A^{-1} \alpha,再除以λ\lambda得A−1α=1λαA^{-1} \alpha = \frac{1}{\lambda} \alpha

因为A−1=1∣A∣A∗A^{-1}=\frac{1}{|A|}A^*,所以1∣A∣A∗α=1λα\frac{1}{|A|}A^* \alpha = \frac{1}{\lambda} \alpha,同时乘以|A|得A∗α=∣A∣λαA^* \alpha = \frac{|A|}{\lambda} \alpha

计算题(三)

A是四阶方阵,|3E+A|=0,AAT=2EAA^T=2E,|A|<0,求A∗ A^* 的一个特征值

∣−(−3E−A)∣=(−1)4∣−3E−A∣=0 |-(-3E - A)| = (-1)^4|-3E - A|= 0 ,所以A的一个特征值就是-3

因为A∗ A^* 的特征值是 1λ∣A∣\frac{1}{\lambda}|A|,所以算出|A|就行了

AAT=2E=∣A∣×∣AT∣=∣2E∣AA^T=2E = |A| \times |A^T|=|2E|,所以∣A∣2=24∣E∣=16 |A|^2 = 2^4 |E| = 16

又因为|A|<0,所以|A|=-4,所以A∗ A^* 的特征值等于1−3×(−4)=43\frac{1}{-3} \times (-4) = \frac{4}{3}

计算题(四)

A=(1−333a36−6b) A = \begin{pmatrix} 1&-3&3\\ 3&a&3\\ 6&-6&b \end{pmatrix},λ1=−2\lambda_1 = -2,λ2=4\lambda_2 = 4,λ3\lambda_3,求:a、b、λ\lambda各取几

优先使用:特征值相加等于A的迹:−2+4+λ3=1+a+b -2+4+\lambda_3=1+a+b

也可使用:特征值相乘等于A的行列式:−2×4×λ3=∣1−333a36−6b∣ -2 \times 4 \times \lambda_3=\begin{vmatrix} 1&-3&3\\ 3&a&3\\ 6&-6&b \end{vmatrix}

代入λ1\lambda_1和λ2\lambda_2

∣λ1E−A∣=∣−33−3−3−2−a−3−66−2−b∣=3(5+a)(4−b)=0|\lambda_1 E - A| = \begin{vmatrix} -3&3&-3\\ -3&-2-a&-3\\ -6&6&-2-b \end{vmatrix} = 3(5+a)(4-b)=0

∣λ2E−A∣=∣33−3−34−a−3−664−b∣|\lambda_2 E - A| = \begin{vmatrix} 3&3&-3\\ -3&4-a&-3\\ -6&6&4-b \end{vmatrix}

最终求得:a=-5,b=4,λ3=−2\lambda_3=-2

results matching ""

    No results matching ""